04 februari 2019

Doorstroming is iets van de gehele woningmarkt

Terug naar overzicht

“Om de doorstroming binnen Haaglanden te bevorderen, is het logisch om naar de gehele woningmarkt te kijken en niet alleen naar de sociale verhuur”, zegt Jacolien Vogelzang van onderzoeksbureau Explica. “Dat levert meer dynamiek op en heeft een positief effect op de hele woningmarktregio.”

“In de regio Haaglanden wordt bij de woningtoewijzing onderscheid gemaakt tussen starters en doorstromers”, legt Vogelzang uit. “Bij starters is de wachttijd gebaseerd op de inschrijfduur. Bij doorstromers telt daarnaast ook de woonduur op het huidige adres mee – tot een maximum van vijf jaar. Dit met de bedoeling om doorstroming te bevorderen en meer woningaanbod te creëren. Doorstromers laten namelijk een lege woning achter, die weer verhuurd of verkocht kan worden.”

Verschillende scenario’s
Het bevorderen van doorstroming is opnieuw een belangrijke doelstelling bij de huisvestingsverordening die de negen gemeenten in de regio Haaglanden per 1 juli 2019 vaststellen. In de concept huisvestingsverordening wordt voorgesteld om de bestaande regeling alleen toe te passen op woningzoekenden die een sociale huurwoning in de regio achterlaten. Op dit moment is het nog zo dat de regeling geldt voor alle woningzoekenden die een zelfstandige woning in Nederland achterlaten.

In opdracht van SVH onderzocht Explica of de huidige regeling voor doorstromers gehandhaafd moet blijven. Daarvoor bekeek Vogelzang verschillende scenario’s. “We onderzochten welk effect het meetellen van meer of minder woonduurjaren heeft op de doorstroming binnen Haaglanden. Ook keken we wat het effect is als alleen doorstromers vanuit de sociale verhuur en vanuit de regio onder de regeling zouden vallen.”

Doorstroming senioren
“We zagen dat het meetellen van woonduur bij doorstromers zorgt voor meer doorstroming en daardoor voor meer vrijkomende woningen”, vertelt Vogelzang. “Het meetellen van één extra jaar woonduur zorgt voor ongeveer 150 doorstromers extra.” In het scenario waarbij de totale woonduur wordt meegeteld, worden doorstromers maximaal bevoordeeld. Maar Vogelzang maakt hierbij een kanttekening. “Dit levert vooral extra doorstromers vanaf 55 jaar op. Deze groep kan ook via woninglabeling aan een woning geholpen worden. Wel is het zinvol om senioren te stimuleren hun grotere woningen in te ruilen voor een kleinere (senioren)woning.”

Minder doorstroming
Het scenario waarbij alleen doorstromers vanuit corporatiewoningen in Haaglanden onder de regeling vallen, lijkt volgens Vogelzang het meeste corporatieaanbod in de regio op te leveren. Maar het vrijkomend koopaanbod en particuliere huuraanbod zullen lager zijn, waardoor er ook minder scheefwoners naar een duurdere woning kunnen doorverhuizen. “Per saldo slagen in dit scenario dus juist minder doorstromers. Bovendien zijn het nu vaak oudere huishoudens die uit een eengezinswoning in de koopsector verhuizen naar een huurwoning. Deze groep wil je met het oog op de toekomst graag passend huisvesten, omdat hun inkomen na pensionering lager is geworden en ze beter gelijkvloers kunnen wonen.”

Als alleen de inschrijfduur geldt voor de wachttijd, dan worden starters en doorstromers hetzelfde behandeld. Vogelzang: “Dat zou een sterk remmend effect hebben op de doorstroming, omdat er dan minimaal 10 procent minder woningen vrij zouden komen.”

Stimuleren doorstroming loont
“Het bijtellen van maximaal vijf jaar woonduur bij de inschrijfduur, zoals nu het geval is, zorgt voor extra mogelijkheden voor doorstromers”, aldus Vogelzang. Het onderzoek toont volgens haar aan dat het zeker loont om te streven naar doorstroming binnen de corporatiesector. “Als senioren naar een ouderenwoning doorstromen, levert dat de langste keten op. De grotere woning die vrijkomt, kan dan bijvoorbeeld naar gezinnen die op hun beurt weer een kleinere woning achterlaten voor een jong stel. En dat jonge stel laat misschien wel weer een starterswoning achter. Zo profiteren ook de starters van de doorstroming. Onze conclusie is dat het onderzoek aantoont dat er geen gegronde redenen zijn om de huidige regeling aan te passen.”

Huidige regeling handhaven
Voor Jolanda van Loon, directeur van SVH, bevestigen de uitkomsten van het onderzoek dat de huidige regeling voor doorstromers gehandhaafd zou moeten worden. “Dit levert per saldo voor de hele woningmarktregio het beste resultaat op. Uiteindelijk is de doorstroming geen doel op zich, maar willen we zoveel mogelijk mensen aan een betaalbare woning helpen die voldoet aan hun wensen. Binnen SVH richten we daarom een Bestuursadviescommissie Doorstroming op, die gaat onderzoeken hoe we de doorstroming de komende jaren nog meer kunnen stimuleren.”