“We kijken continu hoe het efficiënter kan”


Lambert Greven, directeur-bestuurder Rondom Wonen:

Van slank naar fit, ofwel van beter naar best. Dat is volgens directeur-bestuurder Lambert Greven de uitdaging waar Rondom Wonen in Pijnacker de komende jaren voor staat. “Onze bedrijfslasten daalden sinds 2012 met bijna een kwart. We kijken continu hoe het efficiënter kan. Wat een ander al heeft verzonnen, hoeven wij niet meer uit te vinden.” 


Hoe realiseerde u in krap vier jaar tijd een kostenbesparing van bijna 25%?
“De flexibele schil van medewerkers ging eraf, we brachten de fysieke openingstijden terug en maken meer gebruik van automatisering en digitale oplossingen. Daarnaast maakten we een behoorlijke switch naar andere onderhoudssystemen en een meer ‘sobere en doelmatige bedrijfsvoering’. Bij alles wat we ondernemen kijken we of het nodig is. We begonnen bij onszelf door de leaseauto’s en royale bedrijfsregelingen boven op de cao af te schaffen.”

“Bij het maken van keuzes gaan we steeds vaker uit van het profijtbeginsel. Hoeveel moeten we ergens in investeren en wat levert het ons uiteindelijk op? Een voorbeeld is de klanttevredenheid. Bij een benchmark van Aedes scoorden we hiervoor een 7.5 – een B-score, dus ruim voldoende tot goed. In het verleden zouden we vanzelfsprekend voor een A zijn gegaan. Maar die laatste 20% kost ons 80% van de inzet. Dus doen we het niet zolang we er exorbitante bedragen in moeten investeren.”


Heeft deze werkwijze ook een keerzijde?
“Ja, daar moeten we ook helder over zijn. Ons bedrijfsprofiel schuift daardoor langzaam op van een klantgeoriënteerde leverancier van woondiensten richting een bedrijf dat ‘sober en doelmatig’ woonproblemen oplost van mensen met een smalle beurs. Dat is precies wat de huidige minister Blok en het grootste deel van de Tweede Kamer van ons verwachten. Alleen is dat nu net niet het verwachtingspatroon van onze nabije omgeving. Die verwachtingen moeten we goed (leren) uitventen.”


Welke rol speelt samenwerking met andere corporaties bij de efficiencyslag binnen Rondom Wonen?
“Onze doelstelling is om tussen 2012 en eind 2015 25% kostenreductie te realiseren. Op dit moment zitten we al op 22%. Door mee te liften op het succes en de kennis van andere corporaties kunnen we nog verder besparen. Bijvoorbeeld op automatisering. Dit is voor ons een grote kostenpost. De nieuwe werkelijkheid vraagt om andere informatie en daarmee een ander ICT-systeem. Dan is het zinvol de ervaringen van andere corporaties te horen. Als het gaat om lessen voor de bedrijfsvoering, is heel Nederland ons speelveld. We bezochten al veel corporaties en praatten er met collega’s en medewerkers. Tijdens dergelijke gesprekken delen we kennis en leren we van elkaar. Iets wat we nog veel te weinig doen in de sector. Inmiddels kiezen we liever voor bestaande standaarden dan voor duur maatwerk.”


“De woningvoorraad van Rondom Wonen ligt op de grens van Haaglanden met Rijnmond. Verwacht u nog iets van de metropoolvorming en de samenwerking met Maaskoepel?”
“De regio’s Haaglanden en Rijnmond zouden wat mij betreft best samen één huisvestingsgebied mogen vormen. Wij verrichten het beheer voor De Goede Woning in Rotterdam en spreken regelmatig met corporaties in het Rotterdamse. Ik ken Maaskoepel goed omdat ik er in het verleden lid van was. De cultuur binnen Maaskoepel en Sociale Verhuurders Haaglanden (SVH) is vergelijkbaar. Daarentegen is de gemeentelijke bestuurscultuur meer directief dan bij Het Stadsgewest Haaglanden, waar we sterk gericht zijn op consensus. Hoewel het best wennen zal zijn, geloof ik in de meerwaarde van samenwerking binnen de metropoolregio Rotterdam Den Haag. Voor de huurders levert dat het voordeel op dat ze een groter en eenduidig zoekgebied hebben. De grens tussen Haaglanden en Rijnmond bestaat voor hen namelijk niet.”


“De wachttijd voor een sociale huurwoning in Pijnacker bedraagt nu ongeveer zes jaar. Daarnaast heeft de gemeente dit jaar een grote opgave bij de huisvesting van statushouders. Hoe gaat Rondom Wonen hiermee om?
“Het is in principe een kerntaak voor corporaties, dus ook voor ons. Die voeren we uit, maar we constateren ook dat er soms problemen optreden. Er zijn wereldwijd 50 miljoen mensen op de vlucht. In Nederland zijn er op dit moment zo’n 11.000 vluchtelingen in de opvangcentra die nog gehuisvest moeten worden. Onze taakstelling is om in 2015 alle statushouders te huisvesten. In de praktijk komt dat neer op meer dan de helft van het aantal sociale huurwoningen dat op de markt komt. Zeker bij mensen die al jaren op een woning wachten, kan dit weerstand oproepen. Maar Rondom Wonen is ‘van mensen en voor alle mensen’. En de huisvesting van statushouders valt ook binnen onze missie.”


Wil van Dam, directeur-bestuurder van woningbouwvereniging St. Willibrordus, vraagt zich af wat Rondom Wonen nodig heeft van collega-corporaties om de statushouders in 2015 op een verantwoorde wijze te kunnen huisvesten, zodat de druk van meer dan de helft van de toewijzingen aan statushouders verlaagd kan worden.”
“De provincie legt de taakstelling per gemeente op, terwijl het beter zou zijn om regionaal naar oplossingen te kijken. Het woningmarktgebied is groter dan een gemeente. Binnen Haaglanden moeten we de bereidheid hebben om de druk die ontstaat door de statushouders gezamenlijk op te vangen. In Pijnacker hebben we relatief veel grotere eengezinswoningen. Mede door de druk op de nieuwbouw kunnen we deze situatie niet direct veranderen. Het schuurt als je in dergelijke grotere woningen alleenstaande statushouders huisvest. Voor grotere gezinnen kunnen we juist wel een belangrijke rol spelen. In 2014 hielpen we bijvoorbeeld nog verschillende statushoudersgezinnen aan huisvesting, waardoor we uiteindelijk 10% boven onze taakstelling uitkwamen. Die voorsprong nemen we mee naar 2015.”


Hoe houdt u de woningen betaalbaar?
“Hiervoor hebben we een pakket maatregelen. Door flink te besparen op onze kosten en gebruik te maken van inkomensafhankelijke huurverhogingen, proberen wij onze huurders met een smalle beurs te ontzien. De sterkste schouders dragen zo de zwaarste lasten. Daarnaast verkopen wij een deel van ons bezit. Van de 100 woningen die volgens schatting dit jaar vrijkomen, gaan er 25 in de verkoop. Een deel gebruiken wij voor het betalen van de heffingen en een deel voor nieuw beleid en verduurzaming. Vanwege de grote investeringen in het verleden en de zware druk van de heffingen, maken wij voor de nieuwbouw noodgedwongen een paar jaar pas op de plaats. Wel kijken wij naar andere manieren van investeren om de grote opgave te blijven realiseren. Daarbij maakt het ons niet uit hoe het gebeurt, als het maar gebeurt. Bijvoorbeeld met geld van beleggers, pensioenfondsen en andere investeerders. In het verleden financierden we 20 tot 30% door collegiale matching. Dat is nu niet meer toegestaan. Wij houden ons aan de regels, maar laten ons er niet door beperken. Wij kijken steeds buiten de gebaande paden wat er mogelijk is.”


Is er nog aandacht voor leefbaarheid in de wijken? 
“Wij deden en doen heel veel aan de voorkant, om te zorgen dat het leefbaar blijft. Dat kost veel minder dan achteraf herstellen. In Pijnacker-Noord, een voormalige ISV-wijk, die in het verleden meer zorg nodig had, is ingezet op actief wijkbeheer. De wijkbeheerder ziet toe op de leefbaarheid, spreekt mensen daar direct op aan en werkt samen met de wijkagenten en welzijnswerk. Al binnen een jaar was de situatie daar enorm verbeterd. Vervolgens werd het interessant om de 500 flatwoningen grondig te renoveren. Het resultaat is dat het een hele mooie wijk is geworden, waar wij zelfs de Haaglanden WoonAward 2009 mee hebben gewonnen.”


Rondom Wonen heeft de beste energielabels van alle corporaties in de regio. Wellicht zijn de huren daardoor gemiddeld wat hoger. Hoe ziet u uw rol voor huisvesting van de doelgroep?  
“Het gemiddelde energielabel van onze woningen ligt tussen B en C. Dat komt vooral doordat wij de afgelopen jaren 1600 nieuwe woningen bouwden en we oud bezit opknapten, sloopten of verkochten. We renoveerden woningen grondig, meestal zonder dat er een huurverhoging plaatsvond. Ook verkopen we desgevraagd per jaar ongeveer 25 oudere woningen met een laag energielabel aan jongeren. Zij krijgen maximaal 25% Koopstart © korting en knappen de woningen zelf op. Dit levert alleen maar winnaars op. Het lost de woningnood onder jongeren op, behoudt hen voor de gemeenschap in het dorp en levert Rondom Wonen liquiditeit op.”

“Gemiddeld zijn onze woningen wat groter en is de kale huur hoger dan in de steden. Maar bewoners kijken naar de totale woonlasten. Doordat de woningen energiezuinig zijn, vallen de energiekosten lager uit. Alle nieuwe eengezinswoningen na 2000, maken gebruik van Warmte-Koude Opslagsystemen (WKO). En voor de wijk Pijnacker-Noord zijn er vergevorderde plannen om gebruik te maken van aardwarmte (geothermie).”


Welke bestuurder laat u graag aan het woord en welke vraag heeft u voor hem of haar? 
“Dennis Gerlof, directeur-bestuurder van Woonbron: ‘Hoe bepaalt Woonbron het werkgebied? Is dat regio Drechtsteden, het Rotterdamse of de regio Haaglanden? Dit in het licht van de komende Herzieningswet en de beperkingen die gelden voor investeringen in het werkgebied.”