Ronald van der Meij


Verduurzaming en betaalbaarheid zijn twee belangrijke speerpunten voor de gemeente Rijswijk. De verantwoordelijkheid hiervoor komt bij de corporaties te liggen. “Het is mijn ambitie om de lokale prestatieafspraken concreter en SMART te krijgen”, zegt Ronald van der Meij, wethouder Rijswijk en vicevoorzitter van de Bestuurlijke Tafel Wonen. “Ook richt ik me veel meer op de uitvoering. Liever één plan uitgevoerd dan tien plannen uitontwikkeld op papier.”

Welke corporaties zijn in Rijswijk actief en hoe ervaart u de samenwerking met hen?

“Rijswijk Wonen en Vidomes zijn met respectievelijk 6.000 en 2.800 woningen de belangrijkste spelers in Rijswijk. Daarnaast heeft Vestia op twee locaties sociale huurwoningen. Naast een bestaand complex voor begeleid wonen, bouwt deze corporatie aan de Churchilllaan in Rijswijk een complex met 233 sociale wooneenheden en 26 koopwoningen.

Met Rijswijk Wonen is de samenwerking intensiever omdat de wortels van deze corporatie in de gemeente liggen. We waren bijvoorbeeld ook betrokken bij het nieuwe ondernemingsplan. Ik ben blij dat verduurzaming en betaalbaarheid daarin een belangrijke plek hebben. Waar nodig is Rijswijk Wonen bereid te investeren om de energielasten te verlagen. Vidomes zit wat meer op afstand, maar met deze corporatie hebben we intensief overleg over twee projecten: de renovatie van de artiestenbuurt en de herstructurering van de wijk Te Werve.” 

Verwacht u dat u door de nieuwe Woningwet een andere samenwerking krijgt met de corporaties?

“De lokale prestatieafspraken waren vroeger een intentie. Ze waren vrijblijvend en weinig concreet. Nu veranderen de afspraken in een overeenkomst, die bovendien formeel wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.

Door de nieuwe Woningwet krijgt de gemeente instrumenten aangereikt om de corporaties op hun verantwoordelijkheden aan te spreken en concrete afspraken te maken over onderwerpen als betaalbaarheid en sloop/nieuwbouw. Omdat woningcorporaties inzicht geven in hun plannen en financiële middelen, ontstaat er bovendien meer transparantie.”

Wat ging er mis in het verleden?

“Het ontbrak de corporaties aan slagkracht om gemaakte plannen uit te voeren. Een voorbeeld is de herstructurering van de wijk Te Werve. De ontwikkelingsplannen hiervoor stammen uit de jaren negentig. Deels is de bouwcrisis de oorzaak van deze vertraging. Daarnaast kampte Rijswijk Wonen bij twee andere projecten met zware financiële tegenvallers.”

De corporaties ondervangen de problemen uit het verleden door een zakelijke bedrijfsvoering. Hoe staat u daar tegenover?

“De verzakelijking is aan de ene kant goed en noodzakelijk. Aan de andere kant maak ik mij wel wat zorgen over de wijze waarop die wordt doorgevoerd. Nu de corporaties zich terugtrekken, is het hun taak te zorgen voor een warme overdracht. In het verleden zorgden de corporaties voor cohesie, leefbaarheid en veiligheid in de wijken. Soms gingen ze daar heel ver in. De huismeesters waren bijna mantelzorgers geworden. Nu de rol van de corporaties verandert, zie ik daarover discussie ontstaan. Huurders zoeken de pers of raadsleden op om zich erover te beklagen.”

Hoe zorgt u voor veiligheid in de wijken, nu de corporaties dit niet meer als hun taak beschouwen?

“Om de veiligheid te borgen, zijn er sinds eind vorig jaar twee sociale wijkteams opgericht. Zij zitten op twee locaties in de wijken en zijn de schakels tussen de inwoners en de professionele instanties. Door mogelijke problemen te signaleren, kunnen ze tijdig ingrijpen en bijsturen. Het is belangrijk dat er korte lijnen zijn met de corporaties, zodat het in een vroeg stadium gesignaleerd wordt wanneer bewoners betalingsproblemen hebben.”

Wat zou u veranderen als u voor één dag corporatiebestuurder zou zijn en wat zeker niet?

“Er komt door de verzakelijking meer verantwoordelijkheid bij de huurders te liggen, terwijl zij niet altijd de zelfredzaamheid hebben om problemen op te lossen. De zakelijke bedrijfscultuur creëert een grotere afstand, waardoor corporaties de aansluiting met hun doelgroep kunnen verliezen. Ik zou de afstand tussen het bestuur en de huurders zo klein mogelijk houden. Dus veel de huurders opzoeken, zodat ik weet wat er binnen de complexen leeft.

Positief is dat in de relatie met de sociale wijkteams en de samenwerking met de gemeente belangrijke stappen zijn gezet. Ik hoop dat dit verder voortgezet wordt.”

Taco Kuiper vraagt zich af wat u over drie jaar bereikt wilt hebben.

“Het is mijn ambitie om de lokale prestatieafspraken concreter en SMART te krijgen. De verantwoordelijkheid voor zaken als energiereductie en betaalbaarheid komt bij de corporaties te liggen. Ook richt ik mij veel meer op de uitvoering. Liever één plan uitgevoerd dan tien plannen uitontwikkeld op papier.

De bestaande woningvoorraad zal de komende jaren gerenoveerd en verduurzaamd moeten worden. Ik hoop dat Vidomes de renovatie en verduurzaming van de artiestenbuurt begin 2016 oppakt en dat deze corporatie samen met Rijswijk Wonen de verantwoordelijkheid neemt voor herstructurering van de wijk Te Werve. Andere ambities zijn het bevorderen van de doorstroming, het ontwikkelen van grondgebonden huurwoningen in het middensegment en het bewaken van de betaalbaarheid.”

Welke bijdrage gaat de gemeente leveren aan verduurzaming van het bestaande woningbezit?

“We stimuleren ook particuliere woningeigenaren om hun bezit te verduurzamen. Samen met het Energieloket organiseren we verschillende avonden in de wijken waarop we bewoners voorlichten en een aantrekkelijk aanbod doen. We selecteerden leveranciers van onder meer zonnecollectoren, isolatie en beglazing, die korting verlenen als bewoners collectief inkopen. Ook kunnen bewoners tegen zachte condities een duurzaamheidslening afsluiten via de gemeente. Voor VvE’s organiseren we vergelijkbare bijeenkomsten. Ook hen steunen we met een duurzaamheidslening. Tijdens de bijeenkomsten delen VvE’s die voorop lopen met verduurzaming hun ervaringen.”

Hoe gaat u de doorstroming bevorderen?

“In Rijswijk hebben we op grote schaal te maken met ‘scheefwonen’. Deels wordt dit veroorzaakt door ouderen die tot hoge leeftijd in een eengezinswoning blijven wonen. Deels komt het ook doordat er te weinig doorstroommogelijkheden zijn in het middensegment. Met de corporaties in Haaglanden hebben we afgesproken dat er een seniorenmakelaar komt, die als taak krijgt ouderen te stimuleren tot doortroming. Verder is het onze intentie in de nieuwe wijk Rijswijk Buiten grondgebonden woningen te ontwikkelen in de prijscategorie tussen de 750 en 900 euro huur per maand. Hierdoor zullen mogelijk meer mensen uit de sociale verhuur stromen. Ook in de wijk Te Werve zullen grondgebonden huurwoningen gebouwd worden.”

In Rijswijk Buiten is nu nog slechts een beperkt aantal grondgebonden sociale huurwoningen gepland. Wat doet u hieraan?

“Rijswijk Buiten is een duurzame wijk met zonnepanelen en individuele warmte- en koudeopslag. Rijswijk Wonen toonde als enige corporatie de interesse om hier te bouwen. Probleem is alleen dat de duurzaamheidsinvestering niet verdisconteerd kan worden in de huur. Hierdoor kwamen we er met de berekeningen niet uit. We hopen dat daar na 1 juli, als de energieprestatietoeslag wordt ingevoerd, verandering in komt. Dan mag er meer huur gevraagd worden voor duurzame woningen. Doordat de huurders minder energie verbruiken, blijven hun maandelijkse lasten per saldo hetzelfde. In september bespreken we met elkaar een businesscase voor de eerste vijftig woningen. De nieuwe regels zijn uiteindelijk bepalend.”  

Wat verwacht u van de Bestuurlijke Tafel Wonen?

“Binnen Haaglanden delen we het belang van een ongedeelde regio voor het woningaanbod en het huisvesten van de doelgroep. Ik verwacht dat de goede samenwerking met SVH wordt doorgezet en dat we elkaar op inhoud weten te vinden.”

Waar maakt u zich zorgen over?

“Binnen Haaglanden is afgesproken dat uit de huurvoorraad maximaal 10.000 verkocht mogen worden. Dat is een behoorlijke afname. Ik kijk met spanning uit naar de uitwerking daarvan op de verschillende gemeenten. Verder vraag ik me af hoe de wachttijden voor sociale huurwoningen zich zullen ontwikkelen. Het is de vraag of we de pieken kunnen opvangen. Daarbij is grote druk door statushouders een extra zorgpunt. Op dit punt hebben we met Rijksbeleid te maken. Er moet naar een andere verdeelmodel gezocht worden om dit deel van de Randstad te ontlasten.”

Waar bent u het meest trots op?

“Het meest trots ben ik op de ontwikkelingen die we in gang hebben gezet voor verduurzaming. De bouw van de duurzame wijk Rijswijk Buiten is daarvan een goed voorbeeld. Rijswijk Wonen heeft twee complexen aan de Martin Campslaan gerenoveerd, verduurzaamd en geschikt gemaakt voor minder validen. Dit project draagt direct bij aan onze WMO-taakstellingen. Ook ben ik trots op de concrete stappen die we gezet hebben om de doorstroming te bevorderen.” 

Aan welke wethouder geeft u graag het woord en wat wilt u hem of haar vragen?

“Wethouder Joris Wijsmuller van Den Haag. Aan hem de vraag welke concrete bijdrage voor onze regio we de komende drie jaar van Den Haag kunnen verwachten als het gaat om de woningvoorraad?”