De regio Haaglanden behoort op alle fronten tot de regio met de grootste opgaven van Nederland. De woningnood is groot en hardnekkig, terwijl de financiële ruimte om die nood structureel te verminderen, steeds kleiner wordt. De Autoriteit woningcorporaties (Aw) waarschuwt in de Staat van de corporatiesector 2026 dat de balans tussen maatschappelijke opgaven (nieuwbouw, betaalbaarheid, verduurzaming) en financiële middelen is verstoord. Het tekort in de regio Haaglanden is, met € 3,5 miljard, het grootste van heel Nederland. Hierdoor is 40% van de opgave in deze regio financieel niet haalbaar.
Bij de start van de nieuwe regering en in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen vragen de corporaties nú om duidelijke keuzes. Om de afspraken uit de Woondeal met het Rijk te kunnen realiseren doen de 18 woningcorporaties in de regio Haaglanden, verenigd in de Sociale Verhuurders Haaglanden (SVH), daarom de volgende, dringende oproep aan gemeenten en het Rijk: ‘Pak de regie en zorg voor voldoende locaties en middelen!’
Maximaal presteren met minimale middelen
Ondanks dat er bij de Haaglandse corporaties onvoldoende middelen zijn om de opgave van € 8,5 miljard snel volledig te financieren, zijn de middelen die nu wél beschikbaar zijn nog niet optimaal ingezet. Corporaties willen de € 5 miljard, die zij de komende jaren wél kunnen investeren, maximaal inzetten om een zo groot mogelijke bijdrage te leveren aan de regionale volkshuisvestelijke opgaven. En dan komt het financiële gat van € 3,5 miljard snel in beeld: daarvoor moet er een langjarig prestatiemodel komen zodat corporaties ook in de toekomst maximaal kunnen blijven investeren.
Regio Haaglanden heeft op veel fronten een flinke opgave
De gepubliceerde Staat van de corporatiesector 2026 laat zien dat Haaglanden op vrijwel alle fronten tot de zwaarst belaste regio’s van Nederland behoort. De corporaties waarschuwen dat ‘de giftige cocktail’ van achterblijvende nieuwbouw, stijgende kosten, oplopende leefbaarheidsproblemen, een krimpende particuliere huursector én zeer beperkte financiële middelen bij de corporaties, ertoe kan leiden dat de Haaglandse woningmarkt steeds verder vastloopt.
Niet alles kan tegelijk. Aan gemeenten vragen we om prioritering en een realistische bijdrage van corporaties aan de opgaven. Extra eisen aan betaalbaarheid, duurzaamheid of kwaliteit hebben directe gevolgen voor het bouwtempo en haalbaarheid van de nieuwbouw.
Nieuwbouw: structurele achterstand in Haaglanden
De productie van sociale nieuwbouwwoningen in Haaglanden blijft ver achter bij de regionale opgave. Uit de Staat van de corporatiesector blijkt dat de komende jaren in onze regio slechts 32% van benodigde nieuwbouwproductie wordt behaald. De bouw van woningen blijft achter omdat geschikte bouwlocaties ontbreken, planprocedures eindeloos vertragen en de projecten financieel moeilijk rond te rekenen zijn. Voor het eerste deel van de opgave liggen er plannen. En hiervoor stellen corporaties, samen met hun partners in de keten, alles in het werk om te bouwen. Voor meer dan 20% van de sociale nieuwbouw die de komende jaren moet worden gerealiseerd (2027-2029) is echter nog geen overeenstemming over grondposities. En voor die woningen zijn ook maar beperkt middelen beschikbaar.
SVH-voorzitter Zakaria El-Khetabi zegt hierover: “Als de overheid nu niet ingrijpt, loopt onze regio vast. We staan voor een onmogelijke opgave en de woningnood wordt daarmee onoplosbaar. De corporaties kunnen en willen bouwen. Maar zonder méér bouwlocaties, snellere procedures en realistische grondprijzen kunnen de corporaties hun tempo niet opschalen. Hier hebben we gemeenten keihard bij nodig.”
Daarom vragen we van het Rijk om regie te pakken op het aandeel sociaal. En roepen we gemeenten op om regie te pakken op de uitgifte en bestemming van grond en locaties. Ook is het essentieel om sneller en consistenter bestemmingsprocedures en planvorming richting corporaties duidelijk te maken en bij sociale huur behorende grondprijzen te hanteren. Sociale huur afdwingen zonder betaalbare grondprijzen leidt tot vastlopende projecten.
Verduurzaming: nog 11,7% EFG-labels wegwerken
De verduurzamingsopgave in Haaglanden is één van de grootste van Nederland. De afgelopen jaren is er flink geïnvesteerd in het verduurzamen en renoveren van bestaande woningen, maar toch moet nog 11,7% van het corporatiebezit met een E-, F- en G-label worden aangepakt. Dan hebben we het dus over zo’n 20.000 woningen. Verduurzamen is van belang om de woonlasten van onze huurders omlaag te krijgen, maar tegelijkertijd mogen corporaties geen vergoeding vragen voor deze maatregelen. In een regio waar de middelen zeer beperkt zijn is dat onwenselijk. Daarnaast wordt de verduurzaming onder meer bemoeilijkt door stagnerende warmtenetten, onzekere tarieven en een gebrek aan betaalbare alternatieven.
Daarom vragen we van het Rijk om ervoor te zorgen dat corporaties hun investeringen kunnen terugverdienen, betaalbare warmtenettarieven te borgen en verduurzamingsmiddelen structureel en uitvoerbaar te maken.
Leefbaarheid staat sterk onder druk
Naast de opgaven in de beschikbaarheid en verduurzaming van woningen heeft Haaglanden ook een enorme leefbaarheidsopgave. 27% van alle corporatiewoningen ligt in buurten die slecht scoren op leefbaarheid. Dat is 1 op de 4 woningen en daarmee het hoogste percentage van Nederland. De concentratie van kwetsbare groepen neemt toe, incidenten worden ernstiger en de sociale druk op buurten stijgt. Corporaties zien de gevolgen hiervan dagelijks in hun wijken. Juist in gebieden waar extra inzet nodig is, zijn er gemeenten die hard moeten bezuinigen. Dat risico is voor Haaglanden bijzonder groot. Zakaria El-Khetabi: “De corporaties kunnen dit niet alleen dragen. Zonder structurele investeringen in leefbaarheid verliezen we buurten en gaat dit serieus ten koste van de veiligheid in deze wijken én het woongeluk van onze bewoners.”
Daarom is het dringend nodig dat er zwaarder ingezet wordt op leefbaarheid en veiligheid. Hiervoor zijn structurele middelen noodzakelijk, zeker met het ravijnjaar 2028 in zicht. En domein-overstijgende samenwerking met zorg, veiligheid en sociaal domein moet worden opgeschaald. Corporatiemedewerkers zijn geen zorgverleners of wetshandhavers. Deze samenwerking is essentieel om de problemen echt goed aan te pakken.
Private huursector krimpt: duizenden extra woningzoekenden komen erbij
De particuliere huursector krimpt voor het eerst sinds jaren en de woningen die verkocht worden zijn voor de sociale doelgroep te duur. Zo vallen woonopties voor starters, middeninkomens en spoedzoekers weg en stagneert de doorstroming. Ook groeit het aantal mensen dat op zoek is naar een corporatiewoning in de sociale en midden huursector. Zij komen bovenop de
208.000 woningzoekenden die er op dit moment al zijn in de regio Haaglanden. De huidige tekorten vormen geen tijdelijk probleem meer, maar een structurele bedreiging. Betaalbare koop- en huurwoningen zijn dus hard nodig om de sociale huur te ontlasten.
Financiële tekorten stijgen tot ongekende hoogte: solidariteit alleen is niet genoeg
Volgens de Staat van de corporatiesector 2026 loopt het landelijke tekort aan investeringscapaciteit bij corporaties op tot ruim € 19 miljard. In Haaglanden is het tekort
€ 3,5 miljard op een opgave van € 8,5 miljard. De tekorten ontstaan omdat de kosten voor de bouw en onderhoud van woningen al jarenlang sterker stijgen dan de inkomsten via gematigde huurverhogingen. Toch zijn de huren in Haaglanden hoog in vergelijking met andere delen van Nederland, waardoor er weinig ruimte is om de opbrengsten verder te optimaliseren. De pilot ‘Onderlinge solidariteit in Haaglanden’ toont waardevolle inzichten, maar de conclusie is helder: deze tekorten zijn te groot om binnen de regio op te lossen. Zakaria El-Khetabi: “Wij helpen elkaar waar het kan. Maar zonder ingrijpen van het Rijk kunnen we de bouw-, verduurzamings- en leefbaarheidsopgaven niet waarmaken. En dat is heel slecht nieuws voor de huurders en woningzoekenden in deze regio.”
Oproep aan gemeenten en Rijk: ‘Kies nu voor Haaglanden’
Corporaties worden niet voldoende in staat gesteld om de middelen die nu wél beschikbaar zijn zo goed mogelijk in te zetten. Daarom roepen zij het Rijk en gemeenten op om hun in staat te stellen om het geld dat er nu wél is, daadwerkelijk in te zetten om tot het punt te komen waar het geld op is. Daarnaast moet er een langjarig prestatiemodel komen waarin corporaties dat ook in de toekomst kunnen blijven doen.
De corporaties vragen lokale en landelijke politici met klem om duidelijke keuzes te maken. En om de maatregelen te nemen om de woningbouw en het woningtekort in Haaglanden vlot te trekken.
Haaglanden blijft een aantrekkelijke regio voor investeerders, ontwikkelaars en bouwers Ondanks alle waarschuwingen benadrukken de corporaties dat Haaglanden een aantrekkelijke regio blijft voor investeerders, ontwikkelaars en bouwers. Onze regio is namelijk economisch sterk: de woningvraag is structureel groot, er is een sterkte infrastructuur en de corporaties zijn bereid om zich tot het uiterste in te spannen en samen te werken. Zakaria El-Khetabi: “De corporaties in Haaglanden staan klaar om de woningbouw te versnellen. Maar daar hebben we de lokale politiek en het Rijk voor nodig. Zij moeten prioriteiten stellen, verantwoordelijkheid nemen en keuzes maken, zodat wonen weer op één staat.”
Lees de complete Staat van de corporatiesector hier.
